Im dłużej inwestuję, tym bardziej utwierdzam się w przekonaniu, że kluczem do robienia tego z powodzeniem jest opracowanie swojej własnej, przemyślanej strategii inwestycyjnej. Dzięki sformułowaniu jasnych zasad, którymi kierujesz się w inwestycjach, tworzysz dla siebie plan, który pomoże przetrwać nawet czasy najgorszej bessy. Dziś mam dla Ciebie 10 skutecznych zasad jak inwestować pieniądze, którymi możesz się zainspirować przy tworzeniu własnej strategii.

Jeśli śledzisz mojego bloga lub jesteś jednym z Czytelników „Finansowej Fortecy”, zapewne wiesz, że inwestowanie to jedna z moich pasji. Muszę Ci się jednak przyznać, że im dłużej zajmuję się tym tematem, tym bardziej dociera do mnie fakt, że – im prościej inwestujemy, tym lepiej na tym wychodzimy. A jednym z najważniejszych elementów inwestycyjnego sukcesu jest konsekwentne trzymanie się prostych zasad. Przy czym chciałbym podkreślić tu dwa ważne słowa: PROSTYCHKONSEKWENTNE. I dziś opowiem Wam o 10 takich ważnych zasadach.

Zapraszam Cię do obejrzenia filmu:

Wartościowe źródła wiedzy jak inwestować pieniądze

W tym artykule nie zamierzam pokazywać Ci na przykładzie, w jaki sposób podchodzę do inwestowania. Jeśli ten temat jest dla Ciebie interesujący, zapraszam Cię do śledzenia cyklu „Finansowa Forteca w praktyce”. Omawiam w nim szczegółowo i na przykładzie prawdziwego portfela swoje decyzje inwestycyjne. I, o ile mój sposób inwestowania jest prosty, przemyślany i dostosowany do moich indywidualnych potrzeb, Ty musisz wypracować własne podejście i przygotować swoją strategię inwestycyjną.

W tym jak inwestować pieniądze, pomoże Ci oczywiście lektura „Finansowej Fortecy”, ale chciałbym od czasu do czasu skierować Twoją uwagę także na inne źródła, które uważam za bardzo wartościowe. W mojej ocenie pomogą Ci rozwinąć Twoją wiedzę inwestycyjną i wypracować odpowiednie podejście do inwestowania. I jednym z takich wartościowych źródeł, w które zagłębiłem się raptem 3 miesiące temu jest Bogleheads wiki.

Zasady inwestowania wg Bogleheads wiki

To społeczność pasjonatów inwestowania, którzy wybrali swoją nazwę na cześć Jacka Bogle’a –  twórcy firmy inwestycyjnej Vanguard. Ta firma, jako jedna z pierwszych, wprowadziła w latach 70. na rynek amerykański pasywnie zarządzane i niskokosztowe fundusze indeksowe. Była prawdziwym prekursorem taniego i przejrzystego inwestowania. Społeczność Bogleheads to już ok. 90 tys. zarejestrowanych członków, którzy codziennie publikują na swoim forum oraz na specjalnym blogu bardzo wartościowe materiały.

Czytałem książki Jacka Bogle’a, ale w forum tej społeczności zagłębiłem się niedawno. To, co wyróżnia Bogleheads na tle innych pasjonatów inwestowania to trzymanie się jasnej filozofii inwestycyjnej. Na stronie forum znajdziesz także bardzo konkretne wskazówki skierowane do inwestorów spoza USA (do której się zaliczamy). W tym artykule chciałbym omówić krótko te zasady.

Zasada nr 1: Opracuj wykonalny plan

Bogleheads zaczynają od spraw podstawowych: aby móc inwestować, najpierw musimy zadbać o higienę finansową w naszym życiu, bo bez tego niczego nie wskóramy. O co tutaj chodzi? Głównie o dobry budżet domowy, aby pieniądze nie rozchodziły się na bzdury, ale też o trzymanie się reguł: wydaję mniej, niż zarabiamunikam długów jak ognia. Jeśli mamy długi konsumenckie – to przed rozpoczęciem inwestowania należy je spłacić. Dokładny i dość uniwersalny plan, który realizowaliśmy w naszej rodzinie, znajdziesz tutaj: 

10 kroków – Skuteczny plan dla Twoich pieniędzy 

Zasada nr 2: Inwestuj wcześnie i często

Ponieważ zyski z inwestycji akumulują się w czasie, ważne jest, żeby nasze inwestowanie rozpocząć możliwie wcześnie. Jako punkt odniesienia do oszczędzania na emeryturę Bogleheads proponują inwestować 20% swojego wynagrodzenia. Domyślam się, że u wielu osób budzi to uśmiech politowania, szczególnie na początku zawodowej kariery – gdy zarobki są niskie, a utrzymanie rodziny pochłania większość budżetu. Ale zacząć możemy od niższych wartości i potem stopniowo je podnosić.

W tym punkcie Bogleheads wskazują również na fakt, że bardzo pomocne jest korzystanie z automatycznych programów oferowanych przez pracodawców. Tu kłania się nasze PPK, po które zdecydowanie warto się schylić. Pamiętaj także o regularności inwestowania. Ona pozwoli Ci wygładzić zmienność portfela i z większą łatwością przejść przez okresy rynkowych zawirowań. Mogę to potwierdzić z własnego doświadczenia – szczególnie że w długim terminie to, co dziś budzi strach inwestorów, za 20-30 lat będzie tylko niewyraźnym ząbkiem na wykresie.

Zasada nr 3 – Nigdy nie ponoś zbyt dużego ani zbyt małego ryzyka

Portfel dostosowany do naszej skłonności do ryzyka powinien mieć taki skład, abyśmy z nim wytrzymali, nie wyprzedając ze strachu jego zawartości, także podczas rynku niedźwiedzia, czyli giełdowej bessy. Dlatego nie przesadzaj z ryzykownymi aktywami w swoim portfelu – jeśli będziesz mieć ich zbyt dużo, spanikujesz i sprzedasz je w najgorszym momencie. 

Ale warto unikać także drugiej skrajności. Zbyt konserwatywny portfel sprawi, że wartość naszych inwestycji nawet po kilku dekadach będzie niska. Dlatego nie unikaj ryzyka za wszelką cenę, bo unikniesz też zysków. Przypomnę tylko, że cały rozdział 6 Finansowej Fortecy poświęcony jest właśnie określeniu swojego poziomu ryzyka i nosi tytuł: „Jak duże ryzyko możesz zaakceptować?”.

Początek rozdziału 6 książki o inwestowaniu "Finansowa Forteca" pt. Jak duże ryzyko możesz zaakceptować?
Taki fajny design i wartościowe treści znajdziesz tylko w „Finansowej Fortecy”.

Zasada nr 4 – Dywersyfikuj

Zamiast starać się wybierać pojedyncze akcje czy sektory, Bogleheads rekomendują wybór zdywersyfikowanych funduszy indeksowych. To gwarantuje, że uzyskamy średnią stopę zwrotu taką, jak cały rynek. Choć bycie średnim brzmi źle, weź pod uwagę, że w praktyce, po uwzględnieniu kosztów, większość inwestorów osiąga w długim okresie wyniki gorsze od średnich rynkowych. Dlatego wybór inwestowania indeksowego jest – zdaniem Bogleheads – bardzo rozsądny.

Zasada nr 5 – Nigdy nie próbuj timingu rynkowego

Badania wskazują, że choć większość aktywnie zarządzanych funduszy – po uwzględnieniu kosztów – ma wyniki gorsze od indeksów, to większość indywidualnych inwestorów radzi sobie jeszcze gorzej. Wynika to m.in. z różnych prób timingu rynkowego: kupowaniu funduszy po tym, jak pokazały dobre wyniki, sprzedawaniu ich po tym, gdy wyniki się pogorszyły oraz próby przewidzenia tego, co się wydarzy na giełdzie. Receptą na to jest konsekwentne trzymanie się swojego planu, które w powtarzalny sposób przynosi lepsze wyniki w długim terminie.

Zasada nr 6 – Jeśli to możliwe – korzystaj z funduszy indeksowych 

Dodam tylko, że do tej grupy możemy także zaliczyć pasywnie zarządzane ETF-y indeksowe. Dlaczego? Bo to najlepszy i przede wszystkim NAJTAŃSZY sposób kupienia kawałka całego globalnego rynku akcji. Bogleheads wskazują nawet konkretny przykład takiego rozwiązania. Ich zdaniem w wielu przypadkach dobrze sprawdzi się ETF Vanguarda o tickerze VWRD, replikujący indeks FTSE All-World Index. Przy wyborze najkorzystniejszej opcji zwrócić uwagę na to, by ETF nie wypłacał dywidend, tylko je akumulował – szczególnie gdy inwestujemy poza IKE czy IKZE.

Zasada nr 7 – Utrzymuj koszty na niskim poziomie

Różnica pomiędzy funduszem, czy ETF-em, pobierającym 0,15% opłaty za zarządzanie, a takim, który pobiera 1,5% opłaty może nie wydawać się duża. Ale uwierz mi – w długim terminie droższy produkt pozostawi w naszej kieszeni znacznie mniej pieniędzy. Bogleheads przedstawia tę różnicę bardzo obrazowo: 1% dodatkowych opłat może zredukować wielkość Twoich oszczędności emerytalnych o 10 lat. Nie znam założeń, na jakich to policzyli, ale przyznajcie – że robi to wrażenie. Zyski czasem będą, a czasem nie. Za to koszty będą zawsze – w każdym roku. Dlatego myśląc o długoterminowym inwestowaniu, musimy wybierać tanie i przejrzyste produkty, dokładnie tak, jak opisałem to w „Finansowej Fortecy”.

Zasada nr 8 – Minimalizuj podatki 

Większość osób nie docenia tego, jak negatywny wpływ mają płacone podatki na ostateczny wynik naszych inwestycji. Ten sam fundusz, czy ETF, opakowany w antypodatkową nakładkę, przyniesie znacząco wyższe stopy zwrotu. Właśnie dlatego konsekwentnie polecam Wam IKE czy IKZE, ale także jestem zwolennikiem PPE czy PPK. To się po prostu opłaca. Podobnie jest z akumulacją dywidend przez ETF-y, która jest bardziej efektywna i opłacalna podatkowo, niż ETF-y wypłacające dywidendy.

Zasada nr 9 – Inwestuj w prosty sposób

Bogleheads ilustrują tę zasadę cytatem Jacka Bogle’a: Prostota jest głównym kluczem do sukcesu finansowego. Gdy istnieje wiele rozwiązań problemu, wybierz najprostsze. Następnie piszą: Nie musisz trzymać wielu różnych funduszy, by osiągnąć efektywną dywersyfikację. Pojedynczy fundusz naśladujący pasywnie globalny index akcji, zawiera akcje tysięcy spółek w portfelu. Fundusz naśladujący globalny index obligacji – ma portfel wypełniony papierami różnych typów i o różnych zapadalnościach. Bez problemu można stworzyć efektywny portfel, wykorzystując do tego dwa lub trzy fundusze indeksowe, lub ETFy. Prosty portfel ma mnóstwo zalet: niższe koszty, prostsze analizy, łatwiejszy rebalancing, łatwiejsze rozliczanie podatków, łatwiejsze śledzenie wyników, itp. Taki portfel pozwoli Ci spędzać więcej czasu z rodziną i przyjaciółmi, a mniej na zarządzaniu własnymi finansami

Cytat dot. klucza do finansowego sukcesu autorstwa Jack C. Bogle

No, nie zdajecie sobie sprawy, jak szeroko uśmiechałem się czytając ten punkt, bo jest on bardzo bliski mojemu sercu. Wprawdzie mój portfel długoterminowy jest odrobinę bardziej skomplikowany od tego, jaki proponują Bogleheads, ale – obecnie, jest w nim raptem 6 instrumentów finansowych. Jak widzisz niska czasochłonność i wszystkie powyższe punkty są mi bardzo bliskie. Oczywiście – jak przekonują Bogleheads – można działać jeszcze prościej. I ja także zdecydowanie namawiam Cię do stosowania możliwie najprostszych rozwiązań, które pozwolą na realizację Twojej strategii. Bardzo wiele osób zbyt mocno komplikuje swój sposób w jaki inwestują pieniądze, tracąc w ten sposób czas i realizując niższe zyski.

Zasada nr 10 – Trzymaj kurs

Jak przyznają sami Bogleheads – to może być najtrudniejsza część udanego inwestowania, ale jest niezbędna. Stwórz swój plan rozsądnego inwestowania, a potem się go trzymaj. Problem polega na tym, że kiedy rynki rosną, a wraz z nimi rośnie wartość naszego portfela, to trzymanie się planu jest bardzo łatwe. Ale gdy nadchodzi bessa i rynki spadają… cóż – wtedy tylko nieliczni wytrzymają te spadki. Są to osoby z dobrze zaprojektowanym i dostosowanym do swoich indywidualnych potrzeb i skłonności do ryzyka portfelem. Inni będą sprzedawać w panice i liczyć bolesne straty.

Widzę dziś mnóstwo osób, które weszły na rynek po 2009 roku i są zafascynowane łatwością, z jaką pomnaża się pieniądze na rynku. Osoby te pakują po 80-100% kapitału w akcje, czy w ETF-y inwestujące w akcje. Mam wielką nadzieję, że zdają sobie sprawę, iż to będzie od nich wymagało wytrzymania strat na poziomie 50-40%, gdy nadejdzie porządna bessa. Im większy nasz portfel, im większy kapitał, tym trudniej jest takie straty wytrzymać. Dlatego zachęcam Cię bardzo, żebyś na spokojnie i w pełni świadomie zbudował sobie strategię inwestycyjną, przy której będziesz w stanie wytrwać bez względu na sytuację na rynku.

Jak inwestować pieniądze – najważniejsze zasady inwestycyjne

To tyle zasad Boggleheads. Na końcu opisu swojej filozofii inwestowania zamieszczają jeszcze krótkie podsumowanie, skracając całość do takich punktów:

Zasady inwestowania wg Bogleheads - skrót

Byłem zdumiony, jak wiele z tych zasad pokrywa się z moim podejściem do inwestowania. Wiele, ale oczywiście nie wszystkie. Widzę, że moja strategia – bardzo prosta, konserwatywna i dostosowana do potrzeb mojej rodziny – na tle Bogleheads wydaje się wręcz skomplikowana. Ale ja zbudowałem ją bardzo świadomie, trzymając się tego, czego nauczyłem się w ciągu minionych 19 lat i co opisałem w Finansowej Fortecy.

Zachęcam Cię bardzo serdecznie do pobuszowania w materiałach opracowanych przez społeczność Bogleheads, bo to naprawdę jest świetne źródło wielu przydatnych informacji. Myślę, że może ono pomóc wielu osobom lepiej przygotować własne portfele na trudne czasy, gdy takie nadejdą. A nadejdą z całą pewnością, bo gospodarka i rynki są przecież cykliczne.

Jestem bardzo ciekawy, co myślisz o tych zasadach. Mam też ogromną prośbę. Bardzo doceniam siłę naszej społeczności i wiem, jak wiele cennej wiedzy i informacji znajduje się w Waszych głowach. Dlatego podziel się, proszę w komentarzu, jakimi zasadami inwestycyjnymi Ty starasz się kierować? Co Ci pomaga trwać przy realizacji Twoich planów? Jestem też bardzo ciekawy, z jakich źródeł czerpiesz swoją wiedzę o dbaniu o finanse i inwestowaniu. Z góry dziękuję za każdą wskazówkę i podpowiedź!

Może Cię zainteresować

W co inwestować małe kwoty? [FFP03]
Jak inwestować w ETF-y dywidendowe
Finansowa Forteca AUDIO cz. 2. – ZUS i pieniądz skazany na zagładę