To po prostu taki dziwny rok jest… Sejm przesunął datę wyborów, CD Projekt premierę Cyberpunka, SpaceX start rakiety Falcon 9, więc i ja coś muszę przesunąć. ? Przedsprzedaż mojej najnowszej książki opóźni się o 2 tygodnie i wystartuje 15 lipca. To już jednak ostatnie szlify i dziś napiszę dokładnie, co znajdziecie w książce oraz co będzie się działo w najbliższych dniach.

Przez ostanie tygodnie pracowałem w trybie mnicha i czuję się tak, jakbym wyszedł na światło dzienne z klasztornej celi. Co ciekawe, nie jestem wyczerpany ani wypruty z energii. Przeciwnie – rozpiera mnie radość, bo zakończyliśmy z moim zespołem bardzo ważny etap tworzenia książki. 

Dobra wiadomość jest taka, że prace wymagające 100% mojego zaangażowania zakończyliśmy wczoraj wieczorem i mogę już wracać do większej aktywności zewnętrznej. Pracowaliśmy na pełnych obrotach i choć potrzebujemy jeszcze 2 tygodni na dopięcie ostatnich szczegółów, jestem bardzo zadowolony z efektu. Zdaję sobie sprawę, że proces tworzenia książki jest dla Was mniej interesujący, niż jej treść. Dlatego kilka zdań na ten temat zamieściłem na końcu wpisu, a dziś chciałbym Wam przede wszystkim opowiedzieć, co dokładnie znajdziecie w Finansowej Fortecy.

O czym jest Finansowa Forteca?

Nieco ponad 2 lata temu umieściłem na blogu specjalny formularz zawierający jedno pytanie: „Czego chciałbyś/chciałabyś dowiedzieć się o inwestowaniu?”. To było otwarte pytanie i nikt nie widział odpowiedzi innych osób, dzięki czemu każdy mógł swobodnie się wypowiedzieć. Zebrałem dzięki temu kilkadziesiąt stron materiału, przeczytałem z wielką uwagą, wrzuciłem do Excela, posortowałem, policzyłem najczęściej pojawiające się pytania i… po 4 tygodniach pomysł na książkę był gotowy ? 

Myślałem, że uwinę się w 6 miesięcy, a jednak napisanie książki zajęło mi ponad 2 lata.  Dzięki temu powstała lektura, po której każda osoba – nawet początkująca – będzie wiedziała, w jaki sposób zabrać się do budowania swojej własnej strategii inwestycyjnej. Strategii dostosowanej do swoich własnych, indywidualnych potrzeb i do własnego apetytu na ryzyko. Ostateczny tytuł książki brzmi:

Finansowa Forteca
Jak inwestować skutecznie i mieć święty spokój

Tu oczywiście powinna się znaleźć okładka, ale jeszcze trwają ostatnie poprawki jej projektu. Po kilku iteracjach – związanych m.in. z informacją zwrotną otrzymaną od recenzentów pierwszej wersji książki, ostateczna zawartość Finansowej Fortecy wygląda następująco:

Część I – FUNDAMENTY STRATEGII

To kilka rozdziałów pozwalających zrozumieć podstawy, bez których świadome inwestowanie jest niemożliwe:

Rozdział 1 – Jak to właściwie działa?

Jak pisał Charlie Munger: 

Musisz zrozumieć rzeczywistość, nawet jeśli ci się ona nie podoba.
Szczególnie wtedy, gdy ci się ona nie podoba.

Jeśli chce się odnieść jakikolwiek sukces w inwestowaniu, trzeba się pozbyć myślenia życzeniowego. Po pierwsze, na temat własnych umiejętności i wiedzy. Po drugie, na temat działania współczesnych gospodarek. Po trzecie, na temat branży inwestycyjnej. Dlatego w tym rozdziale poruszyłem m.in. takie tematy:

  • Po co w ogóle inwestować?
  • Twoje cele finansowe
  • Pieniądz skazany na zagładę – czyli jak działa system pieniądza fiducjarnego?
  • Jak działa branża inwestycyjna i na co uważać

Rozdział 2 – Co musisz zrobić, zanim zainwestujesz?

To krótkie przypomnienie o 3 filarach bogacenia się i tym, co trzeba zrobić ze swoimi finansami, zanim zabierzemy się za inwestowanie.

Rozdział 3 – Strategia trzech portfeli

W tym rozdziale tłumaczę ideę budowania Finansowej Fortecy i pokazuję składy moich trzech portfeli inwestycyjnych. Omawiam dokładnie, dlaczego takie aktywa znajdują się w tych portfelach i wyjaśniam zachowanie się tych aktywów w różnych warunkach rynkowych. Omawiam również alternatywy i pokazuję historyczne wyniki portfela długoterminowego. 

Zaczynam zatem od pokazania działającego u mnie rozwiązania, aby w kolejnych rozdziałach krok po kroku wyjaśnić, na czym się opierałem, projektując je właśnie w ten sposób.

Każdy z nas jest jednak inny, ma inne potrzeby, inną wiedzę, inne doświadczenia i inne podejście do ryzyka. Moja strategia to jedynie punkt wyjścia do stworzenia Twojej własnej, dostosowanej do Twoich potrzeb. I kolejne rozdziały mają na celu uzbrojenie Cię w wiedzę, która pomoże Ci tę strategię świadomie zbudować. 

Rozdział 4 – Dlaczego rynki są cykliczne?

Gospodarka i rynki są cykliczne. Ci, którzy tego nie rozumieją, są zaskakiwaniami następującymi po sobie okresami hossy i bessy. Sprzedają w panice, gdy jest tanio i kupują w euforii, gdy jest drogo. Dokonują mnóstwa niepotrzebnych transakcji i sami pozbawiają się szansy na dobre wyniki. Dlatego w tym rozdziale wyjaśniam tę cykliczność, tłumaczę jej wpływ na ceny aktywów oraz opisuję przebieg długo- i krótkoterminowego cyklu długu. 

Rozdział 5 – Inwestowanie i psychologia

Możesz posiąść całą dostępną wiedzę na temat inwestowania. Jeśli jednak nie będziesz jej stosować, a Twoje decyzje będą powodowane chciwością lub strachem, to i tak będziesz tracić pieniądze. Emocji w inwestowaniu nie da się wyłączyć. Można je jednak dobrze zrozumieć. Zdając sobie sprawę z tego, jak działa nasz mózg i jakie pułapki myślowe na nas zastawia – możemy w taki sposób zaprojektować własną strategię inwestycyjną, abyśmy pomimo odczuwanych emocji inwestowali mądrze. Właśnie temu jest poświęcony ten rozdział.

Rozdział 6 – Jak duże ryzyko możesz zaakceptować?

Większość osób myśląc o inwestowaniu, zadaje pytanie: „Ile można na tym zarobić?”. Jednak równie ważne pytanie brzmi: „Ile można stracić?”. Dlatego w tym rozdziale wyjaśniam różne rodzaje ryzyka inwestycyjnego, którego znajomość jest konieczna, by inwestować świadomie. Dodatkowo znajdziesz tu informacje pomagające określić Twoją skłonność oraz zdolność do podejmowania ryzyka. Bez tej wiedzy nie będziesz w stanie zbudować strategii, która pozwoli Ci zrealizować Twoje cele.

Część II – ELEMENTY STRATEGII

W tej części omawiam poszczególne klasy aktywów, czyli elementy, z których możemy budować naszą Finansową Fortecę. Omawiam w niej także produkty inwestycyjne, które mogą posłużyć jako opakowania do różnych klas aktywów. Tu znajdziesz następującą treść:

Rozdział 7 – Inwestowanie w akcje – kupujesz kawałki biznesów

W tym rozdziale opisuję, czym są akcje oraz jak działa giełda. Wyjaśniam, co wpływa na ceny akcji oraz tłumaczę fundamentalną różnicę między ceną i wartością. Omawiam dokładnie rolę akcji w portfelu inwestycyjnym oraz złote zasady, których warto się trzymać. Opisuję też różne podejścia do inwestowania w tę klasę aktywów, m.in.:

  • strategia kup i trzymaj,
  • strategia timingu rynkowego,
  • strategia uśredniania ceny zakupu,
  • strategia rebalancingu.

Na końcu książki znajduje się także Dodatek dla dociekliwych, a w nim omówienie też innych podejść:

  • akcje lokalne vs akcje zagraniczne,
  • akcje dużych spółek vs akcje małych spółek,
  • inwestowanie w wartość vs inwestowanie we wzrost,
  • inwestowanie w spółki dywidendowe,
  • inwestowanie społecznie i środowiskowo odpowiedzialne.

Oczywiście wszystko starałem się opisać w lekki i przystępny sposób, stosując konkretne przykłady i przytaczając ciekawe anegdoty.

Rozdział 8 – Inwestowanie w obligacje – działasz jak mały bank

W tym rozdziale wyjaśniam krok po kroku działanie różnych typów obligacji – od detalicznych obligacji skarbowych, przez różne typy obligacji korporacyjnych, aż po obligacje śmieciowe. Pokazuję, ile długu jest na świecie i jak wygląda zadłużenie Polski. Po lekturze dokładnie zrozumiesz zależność pomiędzy ceną i rentownością, dowiesz się, jak interpretować ratingi obligacji i dowiesz się również, dlaczego ograniczam zawartość obligacji skarbowych notowanych na rynku w moich portfelach. Będziesz dokładnie wiedział, kiedy obligacje przyniosą zyski, a kiedy straty.

Rozdział 9 – Mieszkania na wynajem

Dużą część mojego długoterminowego portfela inwestycyjnego zajmują mieszkania na wynajem. To bardzo fajna klasa aktywów i lubię w nie inwestować. Opisuję tu m.in. cykl na rynku nieruchomości, jakie cechy powinno mieć „właściwe” mieszkanie na wynajem, co brać pod uwagę przy wyborze lokalizacji. Prezentuję też specyfikę mieszkań w nowoczesnym budownictwie w porównaniu z kamienicami i wielką płytą oraz omawiam, na co zwracać uwagę przy mieszkaniach z rynku pierwotnego, a na co z rynku wtórnego. Tłumaczę też, co składa się na łączną stopę zwrotu z mieszkań oraz jaka jest ich rola w całym portfelu inwestycyjnym.

Rozdział 10 – Złoto – najpewniejsza waluta na świecie?

Wiele osób uznaje złoto po prostu za surowiec. Jednak, ze względu na jego specyficzną funkcję we współczesnym systemie monetarnym (rezerwy banków centralnych) oraz traktowanie przez inwestorów jako tzw. safe haven (bezpieczna przystań) – pełni specyficzną rolę w portfelu inwestycyjnym. Jaką i dlaczego – stanie się jasne po lekturze tego rozdziału.

Rozdział 11 – Surowce

Każdy w zasadzie wie, czym są surowce. Od ropy naftowej, przez gaz  ziemny i inne surowce energetyczne, przemysłowe i rolne, aż po żywy inwentarz i mięso – mamy tu mnóstwo opcji. Co wpływa na ich ceny i w jaki sposób? Jaką rolę mogą pełnić surowce w portfelu inwestycyjnym  oraz kiedy i jak w nie inwestować? – na te i inne pytania odpowiadam w tym rozdziale.

Rozdział 12 – Gotówka i waluty obce

To różne postacie „papierowego pieniądza”. Jakie jest moje podejście do walut i w jaki sposób w nie inwestuję – to właśnie jest treścią tego rozdziału.

Rozdział 13 – Kryptowaluty

To nowa i bardzo ciekawa klasa aktywów, która ma coraz liczniejsze grono fanów. W tym rozdziale wyjaśniam, czym jest blockchain i czym się różni od samych kryptowalut. Przede wszystkim jednak dokładnie omawiam specyfikę kryptowalut jako klasy aktywów. Piszę także o tym, czy i dlaczego inwestuję w kryptowaluty. Bardzo dokładnie je prześwietliłem, listując ich mocne i słabe strony jako inwestycji. Moje wnioski znajdziesz właśnie w tym rozdziale.

Rozdział 14 – Przedmioty kolekcjonerskie

Od sztuki, przez numizmaty, aż po stare komiksy i wina. To też jest klasa aktywów, więc doczekała się swojego rozdziału i listy spraw, o których trzeba tu wiedzieć.

Rozdział 15 – Najważniejsza z wszystkich klas aktywów

Nie byłbym sobą, gdybym nie dodał krótkiego rozdziału o inwestowaniu w siebie ?

Rozdział 16 – Produkty inwestycyjne

To rozdział poświęcony omówieniu różnych form opakowań na nasze klasy aktywów. Bez ich udziału nie damy rady zbudować żadnego portfela inwestycyjnego. Niestety, jeśli wybierze się słabe opakowanie, to nasze wyniki inwestycyjne też będą słabe. Dlatego omawiam tu najważniejsze sprawy dotyczące produktów takich jak:

  • Rachunek maklerski
  • Fundusze inwestycyjne zarządzane aktywnie
  • ETF-y i fundusze indeksowe
  • Polisy inwestycyjne z UFK
  • Nakładki antypodatkowe – IKE, IKZE, PPE i PPK.

Wyjaśniam ich wady i zalety, pokazuję, które mają sens, a które nie, i podpowiadam, w jaki sposób korzystać z nich w swojej strategii.

Rozdział o produktach inwestycyjnych kończy omawianie elementów, z których możemy budować naszą Finansową Fortecę.

Część III – REALIZACJA STRATEGII

W tej części książki koncentruję się na udzieleniu odpowiedzi na najczęstsze pytania dotyczące pomnażania oszczędności, które otrzymuję od moich Czytelników. 

Teraz, gdy zapoznałeś się już z poprzednimi częściami i znasz doskonale moje podejście do inwestowania, będzie Ci znacznie łatwiej te odpowiedzi zrozumieć i właściwie je zinterpretować. 

Rozdział 17 – Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania

Skondensowaną i usystematyzowaną odpowiedzią na większość pytań jest oczywiście cała książka. Jednak tutaj wybrałem dodatkowych 31 pytań, związanych z konkretnym wdrożeniem wiedzy zaprezentowanej w książce. Oto ich lista:

  1. Kiedy najlepiej rozpocząć inwestowanie?
  2. Czy finansową poduszkę bezpieczeństwa lokować w waluty obce i złoto?
  3. Mam wolne 10 tys. zł – w co zainwestować?
  4. Mam wolne 50 tys. zł / 100 tys. zł – w co zainwestować?
  5. Co robić, gdy któraś z klas aktywów jest bardzo droga lub bardzo tania?
  6. Jak ja dostosowuje skład swojego portfela?
  7. Jak wykorzystać IKE, IKZE, PPE, PPK?
  8. Czy warto wykorzystać IKE do przechowywania poduszki finansowej?
  9. W jakiej aplikacji monitorować swoje inwestycje?
  10. A co jeśli wolę mieć portfel o innym składzie niż Twój?
  11. Czy nie za bardzo wierzysz w cały ten system?
  12. Boję się inwestowania w ryzykowne aktywa. Co robić?
  13. Ile środków trzymać w gotówce, a ile zainwestować?
  14. Jaką wiedzę trzeba posiadać, by inwestować świadomie?
  15. Jak zdobywać wiedzę inwestycyjną?
  16. W co najbardziej opłaca się inwestować?
  17. Jakie strategie są polecane dla osób, które chcą minimalizować ryzyko w inwestowaniu?
  18. Jak inwestować, gdy ma się niewielką wiedzę?
  19. Jak inwestować, gdy ma się mało czasu?
  20. Ile czasu trzeba poświęcić na inwestowanie?
  21. Jak mądrze inwestować w okresie bessy na giełdzie?
  22. Od jakiej kwoty rozpocząć inwestowanie?
  23. Które pieniądze zainwestować, a które nie?
  24. Jak dorobić z inwestycji dodatkową średnią krajową?
  25. W co zainwestować, aby w krótkim czasie osiągnąć wolność finansową?
  26. Jak nie dać się wyrolować?
  27. Jaki zestaw cech trzeba mieć, aby dobrze inwestować?
  28. Ile procent swoich oszczędności warto zaryzykować?
  29. Jak duży powinien być każdy z portfeli, o których piszesz?
  30. W co zainwestować, gdy ma się 20, 30, 40, 50 i więcej lat?
  31. Jak opracować własną strategię inwestycyjną?

Starałem się odpowiadać bardzo konkretnie, a dzięki temu, że Czytelnicy na tym etapie mają już wiedzę wyciągniętą z lektury wcześniejszych fragmentów książki, nie wymagało to długich opisów.

To jednak jeszcze nie wszystko, bo na końcu książki umieściłem kilkadziesiąt stron rozwinięcia podstawowych tematów w tzw. Dodatku dla dociekliwych. To dla osób, które będą miały jeszcze apetyt na dalsze porcje wiedzy inwestycyjnej.

Napisałem dla Was książkę, którą sam chciałbym bardzo przeczytać na początku mojej przygody z inwestowaniem. Zaoszczędziłaby mi ona mnóstwa czasu, ułatwiła wiele spraw i pozwoliła inwestować bardziej świadomie i z jeszcze lepszymi wynikami. To książka, którą pisałem z myślą o przyjaciołach, pytających mnie o inwestowanie. Mam wielką nadzieję, że zawarta w niej wiedza bardzo Ci się przyda ?

Kiedy rusza przedsprzedaż?

W środę, 15 lipca. Pierwszych kilka dni to będzie limitowana promocja, skierowana do subskrybentów newslettera książki oraz specjalnej grupy na Facebooku. Jeśli nie otrzymałeś na skrzynkę mailową informacji o tym wpisie, to znaczy, że nie ma Cię na tej liście (wiadomość wysłałem tylko do osób zainteresowanych książką).

Promocja ta będzie składać się z dwóch kluczowych elementów:

  • braku opłaty za przesyłkę,
  • promocyjnej ceny – obniżonej w stosunku do ceny standardowej.

Szczegóły będą dostępne właśnie 15 lipca, ale napiszę krótko: jeśli jesteś zainteresowany tą książką, po prostu zapisz się na ten newsletter. Lepszych warunków nie będzie.

Jakie masz pytania na temat książki?

Od jutra ruszam stopniowo z promocją książki i w naturalny sposób tematy na blogu i w innych mediach będą związane z inwestowaniem. Jeśli masz jakieś pytania dotyczące Finansowej Fortecy – zadaj je proszę w komentarzu. Odpowiedzi, których mogę udzielić od razu, zamieszczę w komentarzach poniżej. Na pozostałe pytania odpowiem w najbliższych dniach.

Wierzę głęboko, że będziesz zadowolony z lektury Finansowej Fortecy. Rzuć tylko okiem, jak pracowałem nad treścią:

  1. Najpierw zebrałem pytania od Czytelników, aby dokładnie wiedzieć, które tematy są dla Was najważniejsze.
  2. Potem przez 2 lata tworzyłem pierwszą wersję książki, która była gotowa 10 marca 2020.
  3. Tę wersję wysłałem do 9 recenzentów: 3 speców od inwestowania, 3 typowych Czytelników i 3 humanistów bez zamiłowania do tematów inwestycyjnych. 
  4. Po zebraniu informacji zwrotnej zorganizowałem jeszcze 3-dniowe warsztaty z moim zespołem w kwietniu, gdzie doprecyzowaliśmy, co jeszcze w książce trzeba poprawić i ulepszyć.
  5. Potem przez kolejnych 9 tygodni poprawiałem jej poszczególne części w taki sposób:
    • tworzyłem wersję 2 każdej z 9 paczek,
    • wysyłałem do mojego zespołu w piątek,
    • w każdy poniedziałek rano omawialiśmy to na Skypie i jeszcze raz to szlifowałem,
    • w poniedziałek wieczorem wysyłałem taką paczkę do korekty i redakcji,
    • dopiero po korekcie i redakcji taka paczka wędrowała do składu,
    • po składzie czytaliśmy wszystko raz jeszcze,
    • po tym taka paczka wędruje jeszcze do ostatniego czytania przez korektora.

Po co aż tak? Bo zasiadając do pisania tej książki, postawiłem sobie dwa bardzo ambitne cele. Po pierwsze: przekazać praktyczną wiedzę, która pomoże Ci w uniknięciu najczęstszych pułapek i w świadomym przygotowaniu dobrej, dostosowanej do Twoich potrzeb strategii inwestycyjnej. Po drugie: bardzo chciałem zrobić to w sposób ciekawy i prosty, aby tę książkę naprawdę przyjemnie Ci się czytało. Mam wielką nadzieję, że po lekturze uśmiechniesz się do mnie w myślach i stwierdzisz, że zdołałem tej trudnej sztuki dokonać ?

Teraz muszę jeszcze tylko dopilnować ostatnich szczegółów, aby również sam proces dostarczenia książki do Ciebie i jej forma (skład i wydruk) były również jak najbardziej atrakcyjne. Do roboty! ?